Τελευταία Νέα
Διεθνή

Τι είναι η “ανοσία της αγέλης” με απλά λόγια

Κοινοποίηση
Σας άρεσε το άρθρο? Κοινοποιήστε το!

Η ανοσία αγέλης (herd immunity) αποτελεί έναν επιστημονικό όρο που έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας τον τελευταίο χρόνο. Γνωστή αλλιώς και ως ανοσία κοινότητας, ανοσία πληθυσμού ή κοινωνική ανοσία, είναι για ένα φαινόμενο που παρατηρείται όταν σε έναν πληθυσμό με υψηλό ποσοστό ανοσίας σταματάει ή επιβραδύνεται σημαντικά η διασπορά ενός παθογόνου (ιού ή βακτηριδίου). Πρόκειται δηλαδή για μία μορφή έμμεσης και συλλογικής προστασίας έναντι μίας επιδημίας ή και πανδημίας. Προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τις αρχές της ανοσίας αγέλης και πως συσχετίζεται με τη σημερινή πανδημία του κορονοϊού και τους εμβολιασμούς πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα:
α) Η ανοσία αγέλης μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω φυσικής λοίμωξης (και άρα στην περίπτωση του κορονοϊού/SARS-CoV-2 με lockdowns, σοβαρή νοσηρότητα, νοσηλείες, θανάτους και πιθανή κατάρρευση του συστήματος υγείας), είτε μέσω εμβολιασμού (δηλαδή πολύ πιο ανώδυνα).
β) Η ανοσία αγέλης δεν εξαλείφει πάντα ή απαραίτητα ένα λοιμώδες νόσημα. Αυτό είναι ένα ιδανικό σενάριο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι κάτι εύκολο, ειδικά όταν έχεις αναπνευστικά μεταδιδόμενο παθογόνο, που μάλιστα μεταλλάσσεται γρήγορα, όπως η γρίπη και ο SARS-CoV-2. Χρειάστηκαν δεκαετίες εμβολιασμών προκειμένου να εξαλειφθούν άλλα νοσήματα, όπως η ευλογιά (παγκοσμίως) ή η πολιομυελίτιδα (στον Δυτικό κόσμο).
γ) Σε πρώτη φάση λοιπόν η εγκατάσταση ανοσίας αγέλης μπορεί να συνεισφέρει στη δραματική μείωση της διασποράς του ιού και στον έλεγχο της νόσου. Αυτό συμβαίνει με τις πανδημίες/πανδημικούς ιούς που εξελίσσονται σε εποχικές ιώσεις, όπως στην περίπτωση της Πανδημίας της Ισπανικής γρίπης, που αφού σκότωσε >40 εκατομμύρια ανθρώπους εξελίχθηκε σε εποχικό ιό.
δ) Αυτός ακριβώς ήταν και παραμένει ο στόχος για τον κορονοϊό, να πιάσεις ανοσία αγέλης μέσω υψηλού ποσοστού εμβολιασμών και να περάσεις από την πανδημική στην εποχική φάση. Και αυτό θα είχε επιτευχθεί αν δεν έσκαγε η παραλλαγή Δέλτα. Πήγε για παράδειγμα να γίνει στο Ισραήλ για μερικές εβδομάδες όταν προσέγγισε ποσοστά εμβολιασμού της τάξης του 60% κάποια στιγμή την Άνοιξη του 2021.
ε) Από τι εξαρτάται η επίτευξη ανοσίας αγέλης μέσω εμβολιασμών; Από τη μεταδοτικότητα του ιού (το R0) και από την αποτελεσματικότητα του εμβολίων. Όταν τα εμβόλια είχαν έναντι των αρχικών στελεχών >90% αποτελεσματικότητα και είχες R0= 2-3 με 60% εμβολιαστική κάλυψη, το έλεγχες. Τώρα με την παραλλαγή Δέλτα, με R0=6 και μειωμένη αποτελεσματικότητα εμβολίων (το CDC λέει 66%, η Pfizer ως 80% αλλά μετά από πρόσφατο εμβολιασμό) θέλεις εμβολιαστική κάλυψη >80%. Το Ισραήλ μπορεί να ήταν η χώρα-πρότυπο των εμβολιασμών τους πρώτους μήνες του χρόνου, αλλά η εμβολιαστική κάλυψη έχει κολλήσει λίγο πάνω από το 60%. Η Ελλάδα έχει φτάσει το 55%. Αντίθετα, χώρες όπως η Δανία, που έχει μία εμβολιαστική κάλυψη άνω του 80% φαίνεται πως κερδίζουν το στοίχημα και έναντι της παραλλαγής Δέλτα και επιστρέφουν ήδη στην κανονικότητα.
στ) Να ξεκαθαρίσω πως δε λέω κάτι νέο ή επαναστατικό. Ήδη από τις πρώτες εβδομάδες της πανδημίας, σοβαροί ιολόγοι και επιδημιολόγοι συζητούσαν πως η φυσιολογική/αναμενόμενη εξέλιξη της πανδημίας του κορονοϊού θα είναι ακριβώς αυτή: μία ακόμα σχετικά επικίνδυνη ετήσια/εποχική ίωση, όπως η γρίπη, που στο μέλλον, κάθε φθινόπωρο θα λέμε “πάμε να κάνουμε το εμβόλιο της γρίπης και του COVID”.
Αυτό είναι ιστορικό μάθημα από τις προηγούμενες πανδημίες αναπνευστικών ιογενών λοιμώξεων. Το ερώτημα είναι αν θα εμβολιαστούμε σε υψηλά ποσοστά και θα φτάσουμε σε αυτό το στόχο πιο γρήγορα και ανώδυνα ή δε θα εμβολιαστούμε και συνεχίσει να πεθαίνει κόσμος τζάμπα.

Ο Κωνσταντίνος Κυριάκης, “παλιός” γνώριμος του olympospieria.com, είναι κτηνίατρος και Επίκουρος Καθηγητής Ιολογίας στο
Πανεπιστήμιο Auburn και προϊστάμενος στο
Κέντρο Ανοσολογίας και Εμβολίων, στο Πανεπιστήμιο Τζώρτζια.


Σας άρεσε το άρθρο? Κοινοποιήστε το!

Επόμενο