LOADING

Type to search

Αρματολοί και κλέφτες ή κλεφταρματολοί (συνέχεια)

Εθνικά

Αρματολοί και κλέφτες ή κλεφταρματολοί (συνέχεια)

Share
Σας άρεσε το άρθρο? Κοινοποιήστε το!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Παράγοντες διάσωσης του ελληνικού στοιχείου επί τουρκικής κυριαρχίας

Του Παναγιώτη Γ. Αλεκάκη, Φιλόλογου – Ιστορικού, Δρ Ιστορικού και Αρχαιολογικού Τμήματος Α.Π.Θ., Διευθυντή 2ου ΓΕΛ Κατερίνης

 Ο Fauriel, στηριζόμενος βέβαια στην προφορική παράδοση του 19ου αιώνα, μας παρέχει πολλές πληροφορίες για τη ζωή των κλεφτών, οι οποίοι διακρίνονταν όχι μόνον για το θάρρος τους, αλλά και για τη μεγάλη τους αντοχή στην πείνα και δίψα, στην αϋπνία και τα βασανιστήρια των Τούρκων. Όταν τύχαινε να πέσουν στα χέρια τους, ήταν ζήτημα τιμής να δαμάσουν τους φριχτούς πόνους τους και να υπομείνουν ατάραχοι τα πάνδεινα, γι’ αυτό και δεν έχουμε παράδειγμα κλέφτη που λιποψύχησε ή απαρνήθηκε την πίστη του. «Καλό μολύβι» εύχονταν ο ένας στον άλλον, δηλαδή να βρουν ακαριαίο θάνατο στη μάχη, παρά να πέσουν στα χέρια των Οθωμανών. Κι αν πληγώνονταν βαριά, παρακαλούσαν με ιερή παράκληση τους συντρόφους τους να τους κόψουν οι ίδιοι το κεφάλι και να το πάρουν μαζί τους, για να μην το πομπέψουν οι εχθροί μέσα στα χωριά και τις πόλεις (βλ. ό.π., p. lx-lxj).

    Η τακτική τους ήταν να αποφεύγουν τις πεδιάδες και να αιφνιδιάζουν τους εχθρούς στα ορεινά, όπου η αριθμητική υπεροχή έχανε την αποτελεσματικότητά της και δεν μπορούσε να δράσει το ιππικό. Πρόκειται για την τακτική των ατάκτων, των γνωστών παρτιζάνων, που την ονόμασαν κλεφτοπόλεμο και έχει κύριο στοιχείο την ενέδρα. Πολεμούσαν σκορπισμένοι, όρθιοι 

ή γονατιστοί, πίσω από ό,τι έβρισκαν (δέντρο, βράχο, πτώματα εχθρών) και τα προκαλύμματα αυτά τα έλεγαν μετερίζια. Και κυκλωμένοι επί μέρες και στερημένοι από φαγητό και νερό, έβρισκαν το κουράγιο να κάμουν το λεγόμενο γιουρούσι, την απελπισμένη έφοδο, να ορμούν με τα γιαταγάνια τους και να διαφεύγουν ή να αντιστέκονται μέχρι το θάνατο (βλ. ό.π., lvj).

      Ο κλεφτοπόλεμος γνωρίζουμε ότι ως στρατιωτική τακτική σώθηκε μέχρι την επανάσταση του 1821 και με πυρήνες τις μαχητικές δυνάμεις των κλεφταρματολών είχαμε τους αδιάκοπους αγώνες του ελληνικού έθνους εναντίον των βάναυσων κατακτητών. Ήταν επόμενο να προβάλλουν ως φυσικοί αρχηγοί και να αποτελέσουν τη «μαγιά της λευτεριάς», να γίνουν οι πρόμαχοι της ελευθερίας, ν’ αποκαθαίρουν το ρύπο του ραγιαδισμού και να συντελέσουν στην ηθική αναγέννηση του έθνους μας. Εμπνέοντας γενναία αισθήματα και δείχνοντας σε όλους μας το δρόμο της τιμής και του καθήκοντος, αποτελούν παραδείγματα προς μίμηση. Γράφει ο Κολοκοτρώνης: «Οι κλέφτες είμαστε ελεύθεροι, αλλά τι ζωή, τι άνθρωποι! Βασανισμένοι, ασήκωτοι, άγριοι εις τες σπηλιές, τα βουνά, εις τα χιόνια σαν τα θηρία, με τα οποία συζούσαμε» (βλ. Γ. Τερτσέτης, Άπαντα, τ. 3, σ. 18). 

        Τα σπάνια γραπτά μνημεία και κυρίως τα λαμπρά για την εποποιία τους κλέφτικα τραγούδια μας βοηθούν να αποκαταστήσουμε το πάνθεο των γενναίων ανδρών, που είτε ως αρματολοί είτε ως κλέφτες, άλλοτε ως κλέφτες ή αρματολοί, πήραν τα όπλα κατά του κατακτητή Οθωμανού ως αγωνιστές της ελευθερίας. Οι Έλληνες κλέφτες δεν είχαν καμία σχέση με τους κοινούς ληστές στους μεγάλους δημόσιους δρόμους της Ευρώπης, τουναντίον είχαν ανώτερη αντίληψη για τη ζωή και την ελευθερία. Κινούμενοι στα όρη και ζώντες εν μέσω κινδύνων και κακουχιών έπλασαν το ιδεώδες της ανδρείας και της αλκής. Οι τραχείς και ριψοκίνδυνοι αυτοί άνδρες των ορέων μετεβλήθησαν σε αγωνιστές της ελευθερίας.

    Η Ελλάδα των προεπαναστατικών χρόνων μας θυμίζει ανάλογη εικόνα με αυτήν που περιγράφει ο Θουκυδίδης για τον Πελοποννησιακό πόλεμο (Α, 5): «Πάσα η χώρα εσιδηροφόρει∙ άνδρες ετράποντο πρός ληστείαν, ηγουμένων ανδρών ου των αδυνατωτάτων… καί τόν πλείστον του βίου εντεύθεν εποιούντο, ουκ έχοντός πω αισχύνην τούτου του έργου, φέροντος δέ τι και δόξης μεγάλης». Οι νεότεροι κλεφταρματολοί διέφεραν σε τούτο: αγωνίζονταν για το μέγιστο αγαθό της εθνικής ανεξαρτησίας.

(συνεχίζεται)


Σας άρεσε το άρθρο? Κοινοποιήστε το!
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •   
  •